شناسایی ۷۵۰ هزار میلیارد درآمد نامرئی

احتمال ظهور یک ورشکستگی عمومی
در میان بلاتکلیفی‌های این روزها و چشم‌انداز گنگ در میان هیاهوی کرونا و تمام دنباله‌های آن که همه‌چیز را به حالت تعلیق در‌آورده است، یک سند مالی مهم و مرکزی هم در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. بودجه امسال از همان ابتدا با انتقادها و جنجال‌های زیادی هم از لحاظ محتوا و هم در شکل تصویب و تبدیل‌شدن به قانون همراه بود؛ اما اکنون اعداد و ارقام آن حتی روی کاغذ هم با واقعیت موجود فرسنگ‌ها فاصله گرفته است. دو اتفاق ناگهانی و البته پرقدرت تمامی معادلاتی را که پیش‌تر هم به ‌نظر می‌رسید دقیق و واقعی نیستند، مبهم‌تر کرد. ویروس کرونا تمام جهان را درگیر کرده و اقتصاد ایران هم اقتصادی نبود که بتواند در برابر ضربه محکم آن تاب‌آوری داشته باشد. تمامی کسب‌وکارها، خط‌های تولید، صادرات و درآمدها در حالت بلاتکلیفی و انتظار فرورفت؛ اما از این بحران، بحران دیگری زاده شد که ضربه آخر بود. با کاهش تقاضای جهانی نفت، سال سقوط تاریخی نفت رقم خورد. نفت به زیر ۲۰ دلار رسید. درحالی‌که بودجه امسال روی نفت ۵۰ دلاری محاسبات خود را تنظیم کرده بود و این یعنی یک کسری شدید درآمدی.کشورهای تولید​کننده نفت با افت بی‌​سابقه بهای طلای سیاه روبه‌رو شده‌​​​​اند. کرونا بهای نفت را پایین کشید و در بحبوحه بحران کرونا، جنگ و دعوای دو غول نفتی عربستان سعودی و روسیه برای حفظ سهم بیشتر از بازار نفت به سقوط بیشتر قیمت نفت انجامید. کشورهای عمده نفت‌خیز به‌جای مهار بهای نفت به رقابتی سخت پرداختند تا کسری بودجه خود را با افزایش تولید نفت جبران کنند.وضعیت ایران در قیاس با سایر کشورهای نفت​‌خیز جهان سخت‌تر است، زیرا تحریم​‌ها مانع فروش نفت ایران شده و ۱۶ درصد بودجه امسال به‌طور مستقیم به درآمد نفتی وابسته است. بسیاری از کارشناسان این وضعیت را نگران‌کننده تحلیل می‌کنند و افت شدید رشد اقتصادی در کانال منفی را پیش‌بینی می‌کنند. سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی، یکی از کارشناسانی است که ورشکستگی عمومی و کاهش تولید ناخالص ملی کشور تا ۳۰ میلیارد دلار را پیش‌بینی کرده است. او برآورد کرده است که اگر این بحران تا اردیبهشت ۹۹ ادامه پیدا کند، بین دو تا سه درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را کم خواهد کرد که این رقم معادل ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار است.