یزدی‌ها جانشین هاشمی‌ها می‌شوند

سیما پروانه‌گهر: یزدی‌های ساکن قم دوباره عزم خود را جزم کرده‌اند تا به خبرگان بیایند اما گویا تصمیمی برای رقابت با یکدیگر ندارند. محمد یزدی بر اساس آنچه اعلام شده است از قم کاندیدا می‌شود، اگرچه چهارسال پیش از عدم حضورش در دور پنجم خبرگان ابراز خوشحالی کرده بود، اما گویا این خوشحالی گذرا بوده و او دوباره سودای بازگشت به خانه قدرت را دارد.

شورای هماهنگی اصولگرایان استان قم، مجمع عمومی جامعه مدرسین، مجمع نمایندگان طلاب حوزه علمیه، بسیج اساتید و نخبگان حوزه علمیه، تشکل اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه و... هم از آیت‌الله یزدی برای حضور در انتخابات مجلس خبرگان رهبری دعوت کردند. 

 در متن دعوت آنها آمده است: «همچنان که حضرت‌عالی مستحضر هستید، حدود یک سال از رحلت عالِم ربانی، فقیه پارسا و پرهیزگار حضرت آیت‌الله آقای حاج شیخ محمد مؤمن قمی (اعلی‌الله مقامه)، نماینده مردم شریف استان قم در مجلس خبرگان رهبری می‌گذرد و متأسفانه مردم شریف استان ولایت‌مدار قم از حضور آن شخصیت والا به‌عنوان نماینده خود در مجلس خبرگان رهبری محروم شدند و کرسی دیار کریمه اهل بیت سلام‌الله علیها در این مجلس مهم و تأثیرگذار خالی شده است». دعوت از محمدتقی مصباح یزدی هم در روزهای اخیر بسیار پررنگ بوده است. او که همانند محمدیزدی ساکن قم است، از مشهد اعلام کاندیداتوری خواهد کرد.

دو بازمانده

دو بازمانده از قطار انتخابات دور پنجم مجلس خبرگان که بار قبل از تهران موفق به کسب رای نشدند، حالا بلیت‌‌های خود را از شهرهای دیگری گرفته‌اند. محمد یزدی خانه را برای کاندیداتوری انتخاب کرده و از قم کاندیدا می‌شود. مصباح یزدی اما به پایتخت اصولگرایان رفته؛«مشهد» شهری که هرروز بیش از پیش در معادلات سیاسی ایران برای اصولگرایان اقبال می‌آورد. حسین جلالی، مسئول دفتر آیت‌الله مصباح‌یزدی، رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفته است که «از چندی پیش جمعی از علما و نخبگان مشهد مقدس از آیت‌الله مصباح‌یزدی درخواست کردند تا برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری از حوزه انتخابیه خراسان رضوی حضور یابند که در نهایت ایشان امروز این درخواست را پذیرفتند.» این که مصباح یزدی به خاطر دعوت از او به این شهر می‌رود یا نگران شکست دوباره در تهران است یا برای عدم رقابت با یزدی در قم و یا برای آنکه صف‌بندی جدیدی مقابل جریان علم‌الهدی در مشهد داشته باشد و بتواند پایگاه خود را علاوه بر قم در مشهد نیز تثبیت کند، همه و همه احتمالاتی است که می‌توان درباره کاندیداتوری او از مشهد داد. با درگذشت آیت‌الله سیدمحمود هاشمی‌شاهرودی، نماینده سابق مردم خراسان رضوی در مجلس خبرگان رهبری و نایب رئیس مجلس خبرگان، جای یک کرسی از این استان در خبرگان خالی شده است. اگرچه ابراهیم رئیسی جایگاه نایب رئیسی را گرفت اما نماینده مشهد در انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان تعیین می‌شود.تهران برای آیات محمد یزدی و مصباح یزدی خوش‌یمن نبود و با این که بعد از درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در سال ۹۵ یک کرسی خالی دارد اما یزدی‌ها بخت خویش را در این شهر آزموده بودند.

خاطره تلخ تهران برای یزدی‌ها

در انتخابات سال ۹۴ برای مجلس خبرگان سه فهرست با یکدیگر رقابت کردند. آن روزها اکثر کسانی که پای صندوق رای آمدند، در کنار لیست «امید» برای دوره دهم مجلس، لیست «خبرگان مردم» را نیز در دست داشتند. لیست‌های مورد تاکید و حمایت رهبراصلاحات که در آن ویدئوی کذایی می‌گفت که«به همه افراد هر دو لیست، تکرار می‌کنم به همه افراد هر دو لیست رای بدهید.»

سه لیست جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت و خبرگان مردم که با هم رقابت کردند اشتراکاتی نیز داشتند. ۹ نام مشترک در هر سه لیست وجود داشت و دو لیست جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت اشتراکات دیگری نیز با هم داشتند. در نهایت اما لیست «خبرگان مردم» منتسب به هاشمی‌رفسنجانی رای آورد، لیستی فاقد اسامی آیات ثلاث یعنی محمد یزدی، مصباح یزدی و احمدجنتی. فهرست مورد حمایت هاشمی‌رفسنجانی اکثریت کرسی‌های تهران را در خبرگان رهبری به دست آورد. ۱۵ نفر از فهرست خبرگان مردم تهران به مجلس خبرگان راه یافتند و تنها آیت‌الله احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان توانست به‌عنوان نفر شانزدهم و آخر از فهرست جامعه روحانیت و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم یک صندلی استان تهران را از آن خود کند؛ و البته همان یک صندلی را در جایگاه ریاست این مجلس تثبیت کرد.سه نفر اول نتایج اعلام‌شده مجلس خبرگان در انتخابات ۹۴، مرحوم اکبر هاشمی‌رفسنجانی، محمد آقاامامی (امامی‌کاشانی) و حسن روحانی بودند. دورهٔ پنجم مجلس خبرگان رهبری یا خبرگان پنجم روز ۴ خرداد ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد. 

 خبرگان سیاه‌پوش

از چهار سال پیش به این سو هفت نفر از جمع ۸۸نفره خبرگانی‌ها در مجلس خبرگان پنجم درگذشته‌اند. آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی مهمترین آنها بودند. در این سال‌ها ۵ عضو دیگر مجلس خبرگان به دیار باقی شتافته‌اند. ۲۱ اسفند ۹۶ «آیت‌الله نصرالله شاه‌آبادی» دیگر نماینده تهران بر اثر سکته قلبی درگذشت. سال ۹۷ به فاصله چند روز «حبیب‌الله مهمان‌نواز» و «آیت‌الله ایمانی» از استان‌های خراسان شمالی و فارس فوت کردند. آیت‌الله محمد مومن که مدت‎‌ها بر اثر عارضه سکته مغزی به کما رفته بود در اسفند ۹۷ فوت کرد. چند روز قبل از آن هم آیت‌الله میرمحمدی، مسن‌ترین عضو مجلس خبرگان در ۹۶ سالگی درگذشت. در حال حاضر امامی کاشانی، موحدی کرمانی، احمد جنتی، علی اکبر قریشی، محمدعلی موسوی جزایری و سید‌کاظم نوری مفیدی، تنها اعضای خبرگان هستند که از ابتدای انقلاب هر دوره با رای مردم وارد این مجلس شدند.

بنا به اطلاعیه وزارت کشور قرار است انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان در استان‌های تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، فارس و قم در روز جمعه مورخ ۲/۱۲/۹۸ هم‌زمان با انتخابات یازدهمین دوره مجلس برگزار شود.

انتخاباتی که اصولگرایان امیدوارند مصباح‌یزدی و محمدیزدی را راهی مجلس خبرگان کنند تا گزینه‌های خود برای روز مبادا بعد از آیت‌الله جنتی برای ریاست مجلس خبرگان را داشته باشند.

خبرگان جدید و روحانی

مطابق قوانین ایران، مجلس خبرگان رهبری وظیفه دارد بر عملکرد رهبر جمهوری اسلامی ایران نظارت کند و در صورت از دست دادن شرایط رهبری، او را از مقام خود عزل یا در صورت فوت رهبر، جانشین‌اش را تعیین کند.نمایندگان مجلس خبرگان رهبری پس از دو روز نشستی که دو بار در سال برگزار می‌شود به دیدار رهبری می‌روند. فوت چهره‌های لیست «خبرگان مردم» که مورد حمایت مرحوم هاشمی بود و تغییر معادلات این مجلس به نفع اصولگرایان، همه و همه به ضرر حسن روحانی خواهد بود. اگرچه خبرگان وظیفه‌ای تعیین‌شده در قانون اساسی دارد اما سبقه رفتاری این مجلس در سال‌های دولت دوم حسن روحانی نشان داده است که سرسازگاری با دولت یازدهم ندارد. کما این که در جلسه ۱۳ شهریور ۹۷ مجلس خبرگان از رئیس‌جمهور ایران حسن روحانی برای سخنرانی دعوت کرد. روحانی که خود عضو مجلس خبرگان نیز هست،در حالی از این سخنرانی و حضور سرباز زد که در نشست شش ماه پیش خبرگان نیز حضور نداشت. سخنگوی هیئت رئیسه مجلس خبرگان گفته بود او دعوت برای سخنرانی را رد کرده است. روحانی حتی آن روز ترجیح داد در تهران نباشد و به عسلویه در جنوب رفت تا چند پروژه افتتاح کند. صادق آملی‌لاریجانی که در آن روزها ریاست قوه قضاییه را بر عهده داشت در آن جلسه حاضر شد. جنتی به عنوان رئیس مجلس خبرگان و رئیس آن جلسه به شدت به دولت به خاطر وضعیت اقتصادی و فساد اقتصادی موجود در کشور انتقاد کرد. احمد جنتی، رئیس مجلس خبرگان پیش از این نیز در سال‌های کار دولت‌های حسن روحانی،با مواضع سیاسی مشهورش، هم در افتتاحیه و هم در ضیافت شام، وی را از انتقادهای خود محروم نکرده است.

ورود دو چهره منتقد سخت دولت و رئیس‌جمهور در کنار ترکیب فعلی برای دولت پالس‌های خوشایندی ندارد. ریاست احمد جنتی و نایب رئیسی ابراهیم رئیسی بر این مجلس در کنار ترکیب مصباح یزدی و محمد یزدی در مجلس خبرگان هر رفتاری را که در آینده برای روحانی و دولتش رقم بزند، قطعا لبخند به صورت وی نخواهد آورد.