تفکیک برای سامان دادن به بازار

طی چند ماه گذشته دولت سه بار لایحه تشکیل دوباره وزارت بازرگانی را به مجلس ارایه کرده است، آن هم به‌عنوان راهی برای کنترل بیشتر بازار و سامان دادن به وضع اقتصادی حاکم بر کشور، اما هر بار این طرح با مخالفت نمایندگان مجلس روبه‌رو شده است، با این حال خبرهایی می‌رسد درباره این‌که دولت با رفع ایراداتی که تا الان برخی از نماینده‌ها به طرح تشکیل وزارت بازرگانی وارد کرده‌اند، تصمیم دارد دوباره این لایحه را به خانه ملت ببرد و از قضا بعید نیست که این بار وکلای مردم به آن چراغ سبز نشان بدهند. نگاهی به پیشینه وزارت «صنعت، معدن و تجارت» نشان می‌دهد ساختار این وزارتخانه که طی ۶۰‌سال گذشته ۶ بار تفکیک و مجدد ادغام شده، حالا با پافشاری دولت به نظر می‌رسد قرار است برای هفتمین بار، شاهد تفکیک بازرگانی باشیم.
داریوش اسماعیلی، عضو کمیســیون صنایع و معادن مجلس که به جدایی وزارت بازرگانی خوشبین است، درباره تغییر نظر نماینده‌ها می‌گوید: «یکی از دلایل مخالفت‌های قبلی مجلس با تفکیک وزارتخانه، مخالفت آقایان نعمت‌زاده و شریعتمداری به‌عنوان وزرای صمت وقت بود، اما امروز وزیر فعلی صمت با دولت هم‌صداست و به همین دلیل نظر مجلس نیز در این زمینه مثبت شده است.»
دولت در دفاع از لایحه‌اش برای تفکیک وزارت صنعت از بازرگانی می‌گوید که این کار به اصلاح ساختار غلط فعلی می‌انجامد و به‌خصوص برای مدیریت وضع اقتصادی در زمان تحریم ضرورت دارد، اما مخالفان اعتقاد دارند این تصمیم خلاف سیاست کوچک‌سازی دولت است و درنهایت به افزایش واردات می‌انجامد.
حسین کریم‌خان، اقتصاددان و یکی از مدافعان جدایی وزارت بازرگانی درباره اهمیت این تصمیم می‌گوید: «برخی‌ها اعتقاد دارند جدایی وزارت بازرگانی و استقلالش منجر به افزایش واردات می‌شود، اما بازرگانی که فقط واردات نیست، بلکه بحث صادرات را هم در خودش دارد، صادرات هم در خدمت تولید است و وقتی واردات و صادرات به صورت مستقل در یک وزارتخانه متمرکز شود، هر دوی این حوزه‌ها رونق می‌گیرند و واردات هم سامان بیشتری پیدا می‌کند.»
او ادامه می‌دهد: «یکی از موضوعاتی که ما روی آن اصرار داریم این است که درحال حاضر و با توجه به شرایط پیچیده اقتصادی که در آن قرار داریم، نیازمند نظارت بیشتر و متمرکز دولت بر بازار هستیم. بسیاری از مشکلاتی که الان با آنها دست به گریبان هستیم، حاصل همین عدم‌تمرکز است که بخشی از آن به دلیل شکل و ساختار است، مثل همین سوءاستفاده‌هایی که از ارز دولتی شد و با قاچاق کالا که درحال حاضر شاهد رونق گرفتن هرچه بیشترش هستیم.»
او در جواب کسانی که می‌گویند اگر جدا شدن این حوزه‌ها ضروری است، اصلا چرا چند ‌سال پیش آنها ادغام شدند، می‌گوید: «به هر حال در آن زمان لابد ضرورتی بوده که نمایندگان مجلس زیر بار ادغام رفته‌اند، اگرچه در همان دوره شاهد ادغام‌های دیگری هم بوده‌ایم که الان شاهد آسیب‌های آن هستیم، مانند ادغام حوزه مسائل جوانان و ورزش! آن‌چه الان می‌توان گفت این‌که درحال حاضر و با توجه به ضرورت‌های فعلی لازم است این حوزه‌ها از هم جدا شوند. باید به این نکته توجه کنیم که احیای وزارت بازرگانی بیشــتر برای در نظر گرفتن شرایط مردم و رعایت حال مصرف‌کننده است.  طرح تفکیک وزارت صنعت از بازرگانی فرصتی برای دولت است، تا بتواند وضع بازار را سامان دهد.»